محمدکریم ویسی سردبیر پایگاه خبری جزمان؛ شهرستان سیروان، با آنکه به واسطه طبیعت بکر و خدادادی خود ظرفیتی بی‌بدیل برای گردشگری و رونق اقتصادی دارد، اما همچنان در حسرت یک شریان ارتباطی استاندارد و ایمن مانده است. این در حالی است که به گفته کارشناسان و ساکنان، بهسازی یک مسیر کوتاه و از پیش زیرسازی‌ شده به نام “مله گاون” می‌تواند به عنوان راهی امدادی و با کارکرد پدافند غیرعامل، ضمن نجات جان انسان‌ ها در بحران‌ ها، نبض تپنده توسعه این منطقه زیبا شود.

در دل این انزوای جغرافیایی، محورعشایری مله گاون در محدوده بخش سیوان، شاهرگ حیاتی تردد دامداران عشایر مناطقی چون میشخاص و طولاب بوده و در شهرستان سیروان دامداران روستای حسن گاوداری است، اما این مسیر به‌ ظاهر ساده، فاقد ابتدایی‌ ترین امکانات یک جاده دسترسی است. نبود راه مناسب، ساکنان سخت‌ کوش عشایر روستای حسن گاوداری در شهرستان سیروان را واداشته تا برای جا به‌ جایی کالا و مایحتاج زندگی، به استفاده از قاطر و الاغ متوسل شوند؛ شیوه‌ای که نه به دوران مدرن امروز، بلکه به اعماق تاریخ تعلق دارد و حکایت از شکاف عمیق توسعه‌ یافتگی در این منطقه دارد.

آن‌ سوی این محور رها‌ شده، داستان غمبار زمین‌های حاصلخیز کشاورزی روستای حسن گاوداری است؛ اراضی که به دلیل نبود زیرساخت‌های اولیه جاده‌ای، از دسترسی به ماشین‌آلات، نهاده‌ها و بازار فروش محروم مانده‌اند. نتیجه این محرومیت آن شده که بسیاری از این زمین‌ ها در چند سال اخیر به کل رها شده و دیگر زیر کشت نمی‌روند و یا اگر هم کشاورز انگشت‌ شماری با عشق و اجبار به کشت اقدام کند، به دلیل نبود راه دسترسی، فاقد امکانات اولیه برای ثمربخشی به زحمات خود است. این یعنی مرگ تدریجی اقتصاد و امنیت غذایی محلی.

شاید برای برخی از مدیران ذیربط استانی، جاده مله گاون تنها یک مسیرعشایری نیست، اما برای مردم این دیار، این جاده تنها روزنه امید برای احیای دوباره زندگی و بازگشت به هویت کشاورزی و دامداری اجدادی‌ شان است. از رونق دامداری عشایر گرفته تا نجات اراضی کشاورزی حسن گاوداری، همگی در گروی یک تصمیم ساده اما تحول‌ آفرین است و آنهم بهسازی و آسفالت مسیر؛ همان راهکاری کم‌ هزینه‌ ای که می‌تواند همزمان هم محرومیت تاریخی این مردمان را پایان دهد و هم به عنوان یک کریدور راهبردی پدافند غیرعامل، نبض ایمنی و مدیریت بحران چندین شهرستان را در دست گیرد.

شهرستان سیروان، این نگین سرسبز و بکر استان ایلام، سال‌هاست با چالش بزرگ نبود جاده‌های استاندارد دست‌ و پنجه نرم می‌کند. وضعیت نامناسب محورهای مواصلاتی این منطقه نه تنها آسایش ساکنان را سلب کرده، بلکه به مانعی جدی در مسیر توسعه گردشگری و رونق اقتصادی آن تبدیل شده است. گردشگران و طبیعت‌ دوستان، علیرغم تمایل قلبی برای سفر به این خطه زیبا، به دلیل شرایط نامناسب جاده‌ای از این کار صرف‌ نظر می‌کنند.در این میان، یک راهکار کم‌هزینه اما راهبردی وجود دارد که می‌تواند اکسیر نجات‌ بخش زیرساخت‌های حمل‌ونقل منطقه باشد و آنهم محور عشایری “مله گاون” به سیروان است.

به گفته فعالان و ناظران محلی، این جاده که در گذشته توسط اداره کل امور عشایری استان احداث شده وهم‌اکنون دارای پل و زیرساخت‌های اولیه است، این مهم نیازمند یک اقدام از سوی متولیان اصلی راهداری است و آنهم بهسازی کامل و روکش آسفالت. هزینه تکمیل این محور در قیاس با منافع حیاتی‌ اش چندان قابل توجه نیست، اما اثرات آن می‌تواند یک انقلاب در ایمنی و مدیریت بحران منطقه باشد.

کارشناسان معتقدند محور”مله گاون به سیروان”، نقشی اساسی فراتراز یک راه روستایی ساده دارد. این جاده می‌تواند به عنوان یک مسیر راهبردی پدافند غیرعامل و امداد رسانی عمل کرده و در مواقع بروز بحران‌ های طبیعی و غیرمترقبه، راه ارتباطی اضطراری برای چندین شهرستان، از جمله سیروان، چرداول، بدره و دره‌شهر را فراهم کند. در شرایطی که جاده‌های فعلی شهرستان از استانداردهای لازم بی‌بهره‌اند، فقدان یک مسیر جایگزین و ایمن می‌تواند تبعات جبران ‌ناپذیری در زمان وقوع سیل یا زلزله به دنبال داشته باشد.

این در حالی است که آمار بالای تصادفات در محورهای ارتباطی سیروان، زنگ خطر را سال‌هاست به صدا درآورده و گواه روشنی بر غیراستاندارد بودن راه‌های موجود است. جاده قدیمی قلندر نیز که عمدتاً مورد استفاده گردشگران و طبیعت‌ دوستان قرار می‌گیرد، با ساختار فعلی خود و به تنهایی، عملاً فاقد قابلیت استفاده برای خودروهای سنگین امدادی و اهداف پدافندی است و نمی‌توان روی آن برای شرایط اضطراری حساب باز کرد و جاده مله گاون مکملی دیگربرای پدافند غیرعامل این شهرستان است

اکنون این پرسش در میان افکار عمومی و کارشناسان منطقه مطرح است که چرا با وجود آماده بودن بخش عمده زیرساخت‌های یک جاده چند منظوره، از این فرصت طلایی برای ایجاد یک کریدور ایمن، امدادی و گردشگری استفاده نمی‌شود؟ انتظار می‌رود استاندار ایلام، فرماندار سیروان و مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان، با یک نگاه کارشناسی و ویژه به ظرفیت‌ های پدافندی و اقتصادی محور مله گاون، گره چندین‌ ساله جاده‌های سیروان را با یک تصمیم اثربخش و کم‌هزینه باز کنند.

یکی از اهالی روستای حسن گاوداری از توابع شهرستان سیروان با اشاره به اینکه بهسازی و آسفالت جاده عشایری مله گاون یک ضرورت حیاتی برای منطقه سیروان است،گفت: این جاده می‌تواند یک محور کلیدی برای پدافند غیرعامل و امدادرسانی در زمان سیل، زلزله یا هر بحران دیگری باشد. اگر روزی به هر دلیلی جاده اصلی مسدود شود، همین مسیر می‌تواند به‌عنوان جایگزین اصلی سه شهرستان سیروان و بدره عمل کند.

” جمشید کمرخانی” با بیان اینکه این جاده یکی از بهترین کریدورهای جایگزین بین شهرستان سیروان و مرکز شهر ایلام است، افزود: با بهسازی و آسفالت آن، مردم این شهرستان ها به یک شاهراه پشتیبان دست پیدا می‌کند که در زمینه های مختلف برای شهرمنطقه مذکور کاربرد اساسی دارد، از مسئولان ذیربط بخصوص استاندار ایلام، مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان و فرماندار سیروان انتظار می رود که به این مهم توجه ویژه کنند.

یکی دیگر از ساکنان روستای حسن گاوداری گفت: زمین‌های کشاورزی این منطقه که در زیر دست جاده مله گاون قرار دارند روزگاری سرسبز و پربرکت بودند؛ اما به دلیل نبود یک جاده دسترسی، بیشتر این زمین‌ها به بایر تبدیل شده اند که با این وصف کشاورزی در این روستا عملاً از بین رفته و مردم فقط به تماشا نشسته‌اند تا زحمت سال‌هایشان تبدیل به خاک تبدیل شود.

” تیمور ویسی” با بیان اینکه تلخ ‌تر از نابودی زمین‌ها، کوچ نسل جوان از دامداری و عشایری است،افزود: جوان امروز حاضر نیست با روش قدیمی، زندگی عشایری را ادامه دهد. می‌بینم که پسران روستا یکی یکی دامها را می‌فروشند، سیاه چادرها را جمع می‌کنند و به حاشیه شهرها مهاجرت می‌کنند. اگر جاده مله گاون آسفالت یا حتی شن‌ریزی شود، نه تنها زمین‌های کشاورزی دوباره جان می‌گیرند، دامدار می‌تواند محصولات تولیدی خود را بدون واسطه و با قیمت مناسب به شهر برساند و یک زندگی آبرومند عشایری داشته باشد.

وی اظهار داشت: جاده مله گاون و وصل آن به شهرستان سیروان برکات زیادی برای تعداد قابل توجهی از روستاهای سیروان دارد و نزدیکی آن به مرکز استان و غیره، می تواند در فروش محصولات کشاورزی به کشاورزان این شهرستان کمک شایانی کند و از طرفی دامداران به دلیل نزدیکی و نبود ترافیک می تواند بدون واسطه محصولات تولیدی خود را به قیمت مناسب به فروش برسانند.