فریاد سکوت عشایر ایلام در همایش صبر؛ از راههای مسدود کوچ تا تشنگی دام‌ها در سایه بی‌آبی
فریاد سکوت عشایر ایلام در همایش صبر؛ از راههای مسدود کوچ تا تشنگی دام‌ها در سایه بی‌آبی

همایش صبرعشایر در منطقه مله پنجاب شهرستان ایلام، در حالی با حضور مسئولان ارشد قضایی و اجرایی استان برگزار شد که مدیرکل امور عشایری، در سخنانی جامع، به نمایندگی از ۶۰ هزار نفر جمعیت عشایری، مهمترین چالش‌های حقوقی، معیشتی و زیرساختی این جامعه مولد را با دستگاه قضا در میان گذاشت و خواستار تشکیل شعبه ویژه رسیدگی به پرونده‌های عشایری، آموزش حقوقی میدانی و تجدیدنظر در قوانین مرتبط با حق آب، راه و مرتع شد.

به گزارش پایگاه خبری جزمان؛ همزمان با هفته قوه قضاییه و در آستانه تاسوعا و عاشورای حسینی، همایشی متفاوت با عنوان “صبر عشایر” در منطقه عشایری مله پنجاب از توابع شهرستان ایلام برگزار شد تا پلی از جنس اعتماد میان دستگاه قضا و جامعه مولد عشایری استان بنا شود.

این گردهمایی صمیمی که به همت اداره کل امور عشایری و دادگستری استان ایلام برنامه‌ ریزی شده بود، فرصتی مغتنم را فراهم آورد تا نمایندگان ایلات و طوایف، مسائل و مشکلات حقوقی و قضایی خود را بی‌واسطه با بالاترین مقامات قضایی استان در میان بگذارند.

مدیرکل امور عشایری استان ایلام، در این همایش، ضمن تسلیت ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان و تبریک هفته قوه قضاییه به تمامی خادمان عرصه عدالت، جایگاه استان ایلام را به عنوان یکی از استان‌های عشایری کشور تبیین کرد و گفت: استان ایلام با دارا بودن ۹ هزار و ۷۳۶ خانوار عشایری و جمعیتی بالغ بر ۶۰ هزار نفر، ۱۱ درصد از جمعیت استان را در خود جای داده است.

“فرشاد یاسمی” با اشاره به رتبه ششم کشوری استان ایلام از نظر جمعیت عشایری، تأکید کرد: اگرچه ممکن است تعداد این قشر از نظر کمی محدود به نظر برسد، اما اثرگذاری آن‌ها در سه حوزه راهبردی اقتصاد، امنیت و اجتماع بسیار بالا و فراتر از حد تصور است.

مدیرکل امور عشایری استان، عشایر را بهره‌ برداران واقعی مراتع و اراضی ملی دانست و از دستگاه قضا خواست تا در پرونده‌های مربوط به تصرفات غیرقانونی، این مهم را مدنظر قرار دهد که حضور عشایر در طبیعت، نه تنها تصرف، بلکه بهره‌برداری اصولی است.

وی به مهمترین چالش‌های مبتلابه این جامعه پرداخت و انسداد راههای عشایری را به عنوان یکی از عمده‌ترین مشکلات حیاتی عشایر استان عنوان و با انتقاد از تصرف مسیرهای سنتی کوچ در طول سالیان گذشته، اظهار داشت: عشایر ما برای جابجایی بین مناطق ییلاقی و قشلاقی با مشکلات عدیده‌ای مواجه‌اند و نمی‌توانند به شیوه سنتی و یا حتی ماشینی و با هزینه‌های بالا، مسیرهای همیشگی خود را طی کنند.

این مقام مسئول خواستار تجدیدنظر جدی در بررسی‌ها و واگذاری‌های اراضی واقع در مسیرهای کوچ شد و بر لزوم حضور نمایندگان عشایر در جلسات تصمیم‌گیری مرتبط با اراضی و مسیرهای کوچ تأکید کرد تا از تضییع حقوق آنان جلوگیری شود.

مدیرکل امور عشایری ایلام، به اختلافات محلی میان عشایر و اراضی کشاورزی در مناطق ملی اشاره و تصریح کرد: متأسفانه در بسیاری از مواقع، بهره‌برداران واقعی که همان عشایر هستند، به خاطر حضور در مراتع و تحت عنوان تصرف غیرقانونی، برایشان پرونده قضایی تشکیل می‌شود که این روند نیازمند بازنگری فوری است.

وی با اشاره به اینکه بحران کم‌آبی و حق‌آبه‌های عشایری، یکی دیگر از مشکلات عشایر استان ایلام است، گفت: کاهش نزولات آسمانی، یکی از مشکلات حاد در بین عشایر استان ایلام است.

یاسمی با بیان اینکه عشایر بهره‌برداران واقعی منابع آبی هستند، امروزه با کمبود شدید آب برای دام‌های خود دست و پنجه نرم می‌کنند و این موضوع معیشت آن‌ها را به خطر انداخته است، افزود: از مسئولان قضایی استان انتظار می رود تا در بحث بهره‌برداری از منابع آب و تخفیف حق‌آبه‌های عشایری، تجدیدنظری اساسی صورت گیرد.

مدیرکل امور عشایری استان ایلام، یک درخواست ویژه از رئیس کل دادگستری استان مطرح کرد و خواستار اختصاص یک شعبه یا قاضی ویژه برای رسیدگی به پرونده‌های مرتبط با عشایر شد.

وی با بیان اینکه جامعه عشایری دارای پیچیدگی‌ها و ظرافت‌های خاص خود است، ابراز امیدواری کرد با ایجاد این شعبه تخصصی، روند دادرسی پرونده‌های عشایر تسریع و دقیق‌تر شود.

وی با اشاره به اینکه فقدان آگاهی‌های حقوقی در میان عشایر، یکی دیگر از مشکلات عشایر استان ایلام است،تأکید کرد: بسیاری از تخلفات صورت‌گرفته توسط عشایر، سهوی و ناشی از ناآگاهی به قوانین است. جامعه عشایری ذاتاً قانونمدار و مقید به قانون است، اما سختی و شیوه زندگی خاص آن‌ها گاهی باعث می‌شود ناخواسته مرتکب برخی خطاها شوند.

مدیرکل امور عشایری استان، راهکار این معضل را در “آموزش‌های میدانی حقوقی” دانست و خواستار اعزام تیم‌های سیار قضایی به مناطق عشایری برای آگاهی‌بخشی شد.

یاسمی ابراز امیدواری کرد که با اجرای این برنامه‌های آموزشی، عشایر با حقوق و تکالیف خود آشنا شده و بتوانند بهتر از مسائل حقوقی خود دفاع کنند.

مدیرکل امور عشایری استان با بیان اینکه سالانه این جامعه معادل ۱۰۰ هزار تن تولید به ارزش اقتصادی بالغ بر ۱۲ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود، گفت:این حجم عظیم تولید شامل گوشت قرمز، لبنیات، شیر، محصولات زراعی و باغی، عسل و دیگر فرآورده‌های عشایری است که جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد استان و کشور دارد.

یاسمی به خدمات و فعالیت‌های انجام شده برای بهبود وضعیت معیشتی عشایر پرداخت و گفت: در حوزه آبرسانی، بخش عمده‌ای از آب شرب و دام عشایر از طریق تانکرهای سیار تأمین می‌شود.

یاسمی با اشاره به وجود ۲ هزار و ۷۰۰ کیلومتر راه عشایری در استان، از ترمیم و بازگشایی این مسیرها به صورت سالیانه و در دو نوبت در فصول قشلاق و ییلاق خبر داد و تأکید کرد: بر اساس تفاهم‌نامه با شرکت برق استان، سالانه ۵۰۰ دستگاه پنل خورشیدی توزیع می‌شود.

وی با بیان اینکه تاکنون نزدیک به ۴ هزار دستگاه پنل خورشیدی میان عشایر توزیع شده، از کمبود ۶ هزار و ۵۰۰ دستگاه دیگر خبر داد و ابراز امیدواری کرد با همکاری سازمان امور عشایر و وزارت نیرو، این نیاز ظرف یکی دو سال آینده به طور کامل برطرف شود.

یاسمی از پرداخت ۶۰ میلیارد تومان تسهیلات اشتغالزایی و ۲۰ میلیارد تومان تسهیلات از محل بند «ب» ماده ۵۲ در سال گذشته خبر داد و افزود: خوشبختانه این رقم در سال جاری به ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته است.

وی به موضوع مهم بازاریابی و جلوگیری از خام‌فروشی محصولات عشایری اشاره کرد و با ذکر مثالی از تولید سالانه ۱۷۰۰ تن پشم دام، از برنامه‌ریزی برای تبدیل این ماده خام به نخ و فرش دست‌باف از طریق تشکل‌های عشایری و با هدف ایجاد ارزش افزوده بیشتر خبر داد.

یاسمی، ابراز امیدواری کرد: مصوبات این همایش و تصمیماتی که از سوی ریاست کل دادگستری استان اتخاذ می‌شود، نتایجی مؤثر و ملموس برای بهبود معیشت، رفع موانع حقوقی و تسهیل زندگی پررنج اما سرشار از فایده جامعه عشایری استان ایلام به همراه داشته باشد.

  • نویسنده : ایرج ملکی